Döküm üretimi, sıvı metallerin bir kalıba dökülmesini ve burada soğuyarak katı bir parçaya dönüşmesini içerir. Katılaştıktan sonra parça kalıptan çıkarılır. Daha sonra ilave işleme ve yüzey işlemlerinden geçebilir veya doğrudan nihai parça olarak kullanılabilir.
Döküm, karmaşık katı ve içi boş parçalar yapmak için kullanılabilir. Otomotiv, inşaat makineleri, enerji ekipmanları ve havacılık endüstrilerinde kullanılır.
Döküm en eski üretim yöntemlerinden biri olsa da, teknolojideki ilerlemeler birçok yeni döküm yönteminin oluşturulmasına yol açmıştır. Termal şekillendirme süreçlerine örnek olarak, bunlarla sınırlı olmamak üzere, basınçlı döküm, hassas döküm, kum döküm ve alçı döküm verilebilir. Her süreç maliyet, doğruluk, verimlilik ve malzeme kullanımı açısından farklılık gösterir. Üretim ihtiyaçlarına göre en iyi döküm yöntemini seçmek, her yöntemin artılarını ve eksilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi gerektirir.
1. Kalıp Özelliklerine Göre Sınıflandırma
Kalıp kullanım özelliklerine bağlı olarak, döküm yöntemleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:
● Tek Kullanımlık Kalıp Dökümü
Kum döküm, hassas döküm, alçı kalıp döküm ve kayıp köpük dökümü dahil. Dökümden sonra kalıp yok edilir, bu da onu karmaşık yapılar veya düşük hacimli üretim için uygun kılar.
● Yarı Kalıcı Kalıp Dökümü
Seramik kalıp dökümü ve grafit kalıp dökümü gibi, kalıpların sınırlı sayıda döngü için yeniden kullanılabildiği yöntemler.
● Kalıcı Kalıp Dökümü
Metal kalıp dökümü, basınçlı döküm, sıkıştırmalı döküm ve santrifüj döküm dahil. Bu kalıplar dayanıklıdır ve yüksek hacimli, tutarlı üretim için idealdir.
2. Tahrik Kuvveti ve Basınç Koşuluna Göre Sınıflandırma
Kalıp boşluğunu doldurmak için kullanılan tahrik kuvvetine bağlı olarak, döküm süreçleri aşağıdakilere ayrılabilir:
● Yerçekimi Dökümü (Serbest veya Atmosferik Döküm)
Erimiş metal, kalıp boşluğunu yalnızca yerçekimi kuvveti altında doldurur.
● Harici Tahrikli Döküm
Erimiş metal, basınç veya santrifüj kuvveti gibi dış kuvvetler altında doldurulur ve beslenir; basınçlı döküm, sıkıştırmalı döküm, santrifüj döküm ve karşı basınçlı döküm dahil.
3. Süreç Türüne Göre Sınıflandırma
Süreç perspektifinden bakıldığında, döküm yöntemleri genel olarak iki ana kategoriye ayrılır:
● Kum Döküm
● Özel Döküm Süreçleri